تاریخچه برنامه نویسی

تاریخچه برنامه نویسی-تعریف برنامه نویسی-کامپیوتر -Punched Cards -زبان برنامه نویسی Ada-FORTRAN -شرکت IBM -پردازنده لیست یا Lisp -ALGOL -COBOL -Basic -فاطمه تابع-تیما

قبل از اینکه به این سوال جواب بدیم که برنامه نویسی از کجا و چجوری شروع شد، باید بدونیم برنامه نویسی چیست؟ که در پست قبلی به طور کامل این موضوع را بررسی کردیم.


بعد از تعریف برنامه نویسی، باید بدانیم که برنامه کامپیوتری یک کار مشخص است که با اجرای سلسه دستوراتی، به صورت پشت سرهم در کامپیوتر انجام می شود. به کسی که این سلسله دستورات را به صورت یک فایل تهیه و تدوین می کند، برنامه نویس می گویند. محتویات این فایل را Source Code یا منطق برنامه می نامند. در یک برنامه کامپیوتری دستوراتی وجود دارند که فقط توسط کامپیوتر قابل اجرا هستند. این دستورات با یک ترتیب از پیش تعیین شده و بر اساس یک مسیر منطقی، پشت سرهم قرار گرفته اند.  

سال 1801 در فرانسه، صاحب بافندگی ژاکارد (Jacquard) با تغییر در دستگاه های خود، استارت یک کار بزرگ را زد. او روی یک سری کارت سوراخ شده (Punched Cards) اعمال خاصی از بافندگی را نوشت که باعث تولید بافت های پیچیده و با کیفیت، با تعداد کمتری کارگر شد.

 

در سال 1843، ایده ی ماشین‌های قابل برنامه‌ریزی، توجه ریاضیدانی به نام Ada Lovelace را به خود جلب کرد. او برنامه‌ای نوشت یا بهتر است بگوییم کارت هایی آماده کرد که تعدادی عدد خاص را پشت سر هم چاپ می‌کرد. با توجه به این که این خانم، اولین فردی بود که یک عمل را با موتور تحلیلگر(Analytical Engine) انجام داد، وی را می‌توان به نوعی اولین برنامه نویس دنیا نیز تلقی کرد. نامگذاری زبان برنامه نویسی Ada به احترام او صورت گرفته است. 


در سال 1945، جان وان نیومن (John von Neumann) دو اصل اساسی در مورد توسعه برنامه نویسی ارائه داد:

1. تکنیک برنامه مشترک (Shared Program Technique):

سخت افزار باید ساده باشد. با ترکیب دستورات، یک دستور نرم افزاری پیچیده ساخته می شود.

2. انتقال کنترل شرطی (Conditional Control Transfer):

طبق این اصل، یک برنامه کامپیوتری می‌تواند چندین بلوک یا روال به‌نام زیرروال داشته باشد. بلوک‌هایی که از دستورات کوچک تر تشکیل شده اند و می‌توانند در هر قسمتی از برنامه قرار بگیرند. براساس این اصل، امکان استفاده از دستورات منطقی مثل Then، IF و For فراهم شد. 

پس از دو اصل وان نیومن در سال 1949 زبان برنامه نویسی به نام کد کوتاه یا Short Code به وجود آمد که دستورات آن به صورت یک سری صفر و یک بود. ساخت این زبان، اولین قدم برای دنیای برنامه نویسی به صورت رسمی بود.


بعد از آن در سال 1957، زبان برنامه نویسی FORTRAN توسط شرکت IBM ساخته شد. نام آن مخفف، سیستم تبدیل فرمول (FORmula TRANslating system) بود. دستورات آن بسیار ساده بودند و فقط شامل دستورات IF ، DO و GOTO می شد. 


 هرچند دستورات این زبان امروزه بسیار محدود و ناکارآمد تلقی می شود، اما در آن زمان، قدم بسیار بزرگی رو به جلو بود.لازم به ذکر است که انواع داده ای نیز برای اولین بار در زبان FORTRAN ارائه شدند. داده هایی مانند متغیرهای منطقی، صحیح، حقیقی و اعداد در فورترن قابل تعریف و استفاده بودند. درست است که این زبان با اعداد و ارقام به خوبی کار می کرد، اما در سیستم ورودی و خروجی ضعف داشت. 


زبان ALGOL توسط کمیته مشترکی از دانشمندان کامپیوتر آمریکایی و اروپایی در سال 1985 ایجاد شد. ALGOL به عنوان نقطه شروعی برای توسعه برخی از مهمترین زبان های برنامه نویسی از جمله C،C++،Pascal  و Java بوده است.

در همان سال، زبانی اختراع شد که هنوز شرکت هایی مانند Boeing و Genworks از آن استفاده می کنند. این زبان که پردازنده لیست یا Lisp نام داشت توسط جان مک کارتی، با هدف ساخت هوش مصنوعی ارائه شد. این زبان می تواند به جای Ruby و Python استفاده شود.

در سال 1959 زبان COBOL (Common Business Oriented Language)  توسط دکتر گریس موری هاپر توسعه یافت. همان‌طور که از اسمش مشخص است، برای به‌کارگیری در امور مالی و تجاری استفاده می شد.  این زبان با داشتن انواع داده های عددی و متنی، مدیریت داده را ساده کرده بود. از امکانات این زبان می توان به امکان گروه بندی داده ها در آرایه ها و رکوردها اشاره کرد. این امکانات فضا را برای رشد نرم افزارهای ذخیره و بازیابی اطلاعات فراهم کرد و هنوز هم برای سیستم های بانکی استفاده می شود.

زبان Basic درسال 1964 توسط گروهی از دانشجویان دانشگاه Dartmouth ساخته شد. این زبان بیشتر برای افرادی بود که دانش زیادی از کامپیوتر و ریاضیات نداشتند.Basic  توسط بنیان گذاران ماکروسافت یعنی بیل گیتس و پاول آلن، توسعه یافت و به اولین محصول قابل فروش این شرکت تبدیل شد. تا سال 1972، بیش از 200 زبان برنامه نویسی مختلف ارائه شد. بیشتر این زبان ها برای کاربردهای خاصی توسعه یافته بودند و یا ویرایش شده زبان های قبلی بودند. 


با ما همراه باشید تا در ادامه با هم، نسل های مختلف زبان های برنامه نویسی، انواع آن ها و خلاصه کلی مطلب مفید رو بررسی کنیم.